Er zijn verschillende methodes om na een scheiding rustiger met de andere ouder te communiceren. Welke het beste past, hangt af van hoe het tussen jullie gaat. Kun je nog redelijk overleggen, dan helpen de ik-boodschap en geweldloze communicatie. Gaat het vaak mis, dan helpen de BIFF-methode, yellow rock of grey rock.

Hieronder staan 7 methodes op een rij. Eerst een overzicht, daarna per methode wat het is, wanneer het helpt en een kort voorbeeld. Onderaan staan nog twee tips die bij elke methode helpen.

Overzicht: welke methode helpt wanneer?

Methode Wat is het? Wanneer helpt het?
BIFF-methode Kort, informatief, vriendelijk en duidelijk antwoorden Bij een boos of verwijtend bericht
Yellow rock Kort en zakelijk, maar wel vriendelijk Bij veel conflict, als je samen kinderen hebt
Grey rock Zo kort en neutraal mogelijk reageren Als de ander steeds ruzie zoekt en je afstand wilt
EAR Laten merken dat je luistert, zonder het eens te zijn Als de ander boos of overstuur is
Ik-boodschap Zeggen wat iets met jou doet, zonder verwijt Als je iets lastigs wilt bespreken
Geweldloze communicatie In vier stappen zeggen wat je nodig hebt Als jullie nog redelijk kunnen overleggen
Parallel ouderschap Zo min mogelijk contact, ieder regelt het eigen deel Als samen overleggen echt niet meer lukt

1. De BIFF-methode

Wat is het? BIFF staat voor de Engelse woorden Brief, Informative, Friendly en Firm: kort, informatief, vriendelijk en duidelijk. Je beantwoordt alleen de vraag en gaat niet in op verwijten. Bill Eddy van het Amerikaanse High Conflict Institute bedacht de methode.

Wanneer helpt het? Als je een boos of verwijtend bericht krijgt en je wilt toch rustig en duidelijk antwoorden.

Voorbeeld. De andere ouder schrijft: “Ik wil dat je de kinderen zaterdag om 10 uur brengt. Jij houdt je toch nooit aan afspraken.”

Een antwoord volgens BIFF: “Hoi, ik breng de kinderen zaterdag om 12 uur, zoals in het schema staat. Wil je een andere tijd afspreken, laat het me dan een paar dagen van tevoren weten. Groet!”

Meer uitleg en een voorbeeld stap voor stap lees je op de BIFF-methode.

2. Yellow rock

Wat is het? Je houdt je berichten kort en zakelijk en je gaat niet in op verwijten. Maar je blijft vriendelijk, met gewoon een groet of een bedankje. Je hoeft niet kil te doen als je geen kil persoon bent.

Wanneer helpt het? Als er veel conflict is en je toch samen moet overleggen over de kinderen.

Voorbeeld. De andere ouder schrijft: “Je hebt de schoolreis nog steeds niet betaald. Typisch weer.”

Een antwoord in yellow rock: “Hoi, dank je dat je het laat weten. Ik maak mijn helft van de schoolreis vandaag over. Groet!”

Meer voorbeelden lees je in wat is de yellow rock-methode?

3. Grey rock

Wat is het? Je reageert zo kort en neutraal mogelijk, zonder emotie. Zo heeft de ander niets om op te reageren.

Wanneer helpt het? Als de ander steeds ruzie zoekt of je probeert te raken en je zo min mogelijk contact wilt. Over de kinderen werkt het minder goed, omdat er dan informatie blijft liggen.

Voorbeeld. De andere ouder schrijft: “Ik hoorde dat je een nieuwe vriend hebt. Je hebt wel haast.”

Een antwoord in grey rock: je antwoordt niet. Het bericht gaat niet over de kinderen, dus je hoeft er niet op in te gaan. Wil je toch iets terugsturen, houd het dan bij één neutraal woord, zoals “Genoteerd.” Schrijf liever niet “Oké”, want dat kan klinken alsof je het ermee eens bent.

Wanneer grey rock werkt en wanneer niet, lees je in de grey rock-methode bij je ex.

4. EAR: laten merken dat je luistert

Wat is het? EAR staat voor Empathy, Attention en Respect: begrip, aandacht en respect. Je laat in een paar woorden merken dat je de ander hoort. Dat betekent niet dat je het met de ander eens bent. Ook deze methode komt van Bill Eddy.

Wanneer helpt het? Als de andere ouder boos of overstuur is. Iemand die zich gehoord voelt, wordt vaak sneller rustig.

Voorbeeld. De andere ouder schrijft: “Noor was helemaal over haar toeren toen ze terugkwam. Wat gebeurt er bij jou eigenlijk?”

Een antwoord met EAR: “Hoi, ik hoor dat je je zorgen maakt over Noor. Dat snap ik. Fijn dat je zo goed op haar let. Zullen we samen kijken hoe we het wisselen voor haar makkelijker maken?”

Je laat merken dat je de zorg hoort (begrip en aandacht) en dat je de andere ouder waardeert (respect). Op het verwijt “Wat gebeurt er bij jou eigenlijk?” ga je niet in.

5. De ik-boodschap

Wat is het? Je zegt wat het gedrag van de ander met jou doet, in plaats van de ander iets te verwijten. Je noemt drie dingen: wat er gebeurt, wat je daarbij voelt en wat het gevolg is. Dus niet “Jij bent altijd te laat”, maar “Als de kinderen later komen dan afgesproken, word ik onrustig. Dan wordt het krap met eten en bedtijd.” De ik-boodschap komt van de Amerikaanse psycholoog Thomas Gordon.

Wanneer helpt het? Als je iets lastigs wilt bespreken zonder dat de ander meteen in de verdediging schiet.

Voorbeeld: “Als ik pas op het laatste moment hoor dat de wissel niet doorgaat, schrik ik daarvan. Ik kan dan geen opvang meer regelen. Wil je het me voortaan een dag van tevoren laten weten?”

6. Geweldloze communicatie

Wat is het? Een manier van praten in vier stappen, bedacht door de Amerikaanse psycholoog Marshall Rosenberg:

  • Wat zie je? Beschrijf wat er gebeurde, zonder oordeel.
  • Wat voel je? Zeg wat het met je doet.
  • Wat heb je nodig? Zeg wat voor jou belangrijk is.
  • Wat vraag je? Doe een concreet verzoek.

Wanneer helpt het? Als jullie nog redelijk met elkaar kunnen praten en je samen een oplossing wilt vinden. Bij veel conflict is het vaak te lang en te persoonlijk. Dan werkt BIFF beter.

Voorbeeld: “De laatste twee keer was de gymtas niet mee toen Sem naar mij kwam. Daar ben ik teleurgesteld over. Ik vind het belangrijk dat Sem gewoon mee kan doen met gym. Wil je de gymtas voortaan in zijn rugzak doen als hij naar mij komt?”

Zo zie je de vier stappen terug: wat er gebeurde, wat je voelt, wat je belangrijk vindt en een concreet verzoek.

7. Parallel ouderschap

Wat is het? Ieder regelt zijn eigen deel van het ouderschap, met zo min mogelijk contact tussen jullie. Je overlegt alleen over wat echt nodig is.

Wanneer helpt het? Als samen overleggen echt niet meer lukt en elk contact tot ruzie leidt. Het doel is de kinderen buiten de strijd te houden.

Er bestaat ook een begeleide vorm: parallel solo-ouderschap (PSO). Dan praat ieder van jullie met een eigen hulpverlener, via de jeugdhulp. Wat parallel ouderschap en PSO zijn en voor wie ze werken, lees je in parallel ouderschap.

Twee tips die bij elke methode helpen

  • Wacht even voordat je antwoordt. Een bericht dat je raakt, hoef je niet meteen te beantwoorden. Leg je telefoon weg en lees het later nog eens, als je rustig bent. Een antwoord dat je in boosheid schrijft, heb je vaak snel spijt van. Gaat het om iets dringends, zoals een ziek kind, dan antwoord je natuurlijk eerder. Meer tips lees je in hoe communiceer je met je ex na een scheiding?
  • Zet afspraken op schrift en op één plek. Bespreek afspraken over de kinderen niet aan de telefoon of bij de deur. Een bericht kun je teruglezen, een telefoongesprek niet. Houd ze bij op één plek, niet tussen de berichten van vrienden en familie door. Dat scheelt veel discussie over wat er nou eigenlijk was afgesproken.

Welke methode kies je?

Je hoeft niet één methode te kiezen. De meeste ouders combineren er een paar. Een paar vuistregels:

  • Gaat het meestal goed? Gebruik de ik-boodschap of geweldloze communicatie voor de lastige gesprekken.
  • Krijg je een boos bericht? Wacht eerst even en antwoord dan volgens BIFF of yellow rock.
  • Zoekt de ander steeds ruzie? Gebruik grey rock voor alles wat niet over de kinderen gaat en yellow rock voor wat wel over de kinderen gaat.
  • Lukt overleggen helemaal niet meer? Kijk of parallel ouderschap iets voor jullie is.

Veel ouders zoeken ook op “communicatie met een narcistische ex”. Grey rock, yellow rock en BIFF worden daar vaak voor aangeraden. Je hoeft de andere ouder geen label te geven om een van deze methodes te gebruiken.

Geen van deze methodes beschermt je tegen geweld of bedreiging. Word jij of worden de kinderen bedreigd of mishandeld, bel dan in Nederland Veilig Thuis op 0800-2000, gratis en dag en nacht. In Vlaanderen bel je 1712. Bij acuut gevaar bel je 112.

Hoe BeNice helpt

BeNice is een app voor gescheiden ouders. Veel van deze methodes zitten er al in.

  • De Feedback Coach leest elk bericht aan de andere ouder voordat het weggaat, met BIFF als norm. Zit er veel boosheid in je bericht, dan stelt hij een rustigere versie voor. De boodschap blijft hetzelfde. Jij beslist wat je verstuurt.
  • Het filter beschermt je tegen een scherpe toon. Krijg je een scherp bericht, dan lees je een rustige versie met alleen de inhoud.
  • Alles op één plek. De berichten, de agenda en de kosten staan bij elkaar. Zo kun je altijd teruglezen wat jullie hebben afgesproken.
  • De BeNice Coach is een persoonlijke coach die alleen jij ziet. Daar kun je kwijt wat je dwarszit en samen een rustig antwoord voorbereiden.

Wil je het zelf proberen? Je kunt BeNice 7 dagen gratis uitproberen.

Bronnen